Tentoonstelling
Jodenvervolging 1940-1945
Op de eerste verdieping in de Hollandsche
Schouwburg is de permanente tentoonstelling Jodenvervolging
1940-1945 ingericht. Met foto's, videobeelden, objecten en een
maquette wordt chronologisch een beeld gegeven
van de discriminatie, uitsluiting, deportatie en vernietiging van
joden tijdens de nazi-bezetting van Nederland. De nadruk ligt op
fasering van de vervolging. De moord op Nederlandse joden werd
immers voorbereid met allerlei anti-joodse maatregelen in Nederland
en eindigde in de vernietigingskampen. In de tentoonstelling is ook
aandacht voor verzetsactiviteiten om joods leven te redden. Vlucht,
valse identiteitspapieren en onderduik worden geïllustreerd aan de
hand van persoonlijke verhalen. Het gebouw van de Hollandsche Schouwburg, dat
zelf een centrale rol in deze geschiedenis speelde, maakt indirect
deel uit van de presentatie. Vanuit de tentoonstellingsruimte is de
binnenplaats te zien, de plek waar de voormalige theaterzaal zich
bevond. In die zaal zaten duizenden onschuldige slachtoffers
opgesloten, in afwachting van hun deportatie.
Naast deze historische tentoonstelling kan de bezoeker ook kleine presentaties bezichtigen:
- De continuïteit van joods leven in Nederland voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog wordt getoond als een groot familiealbum op de wanden van het trappenhuis.
- Het theaterverleden van de Hollandsche Schouwburg wordt in een aantal aparte vitrines geïllustreerd.
- In de entreehal maakt ook de presentatie van de DVD Geen voorstelling van te maken deel uit van de vaste opstelling. Deze DVD toont meer dan drie uur getuigenissen van overlevenden en hun herinneringen aan de Hollandsche Schouwburg.
Educatief karakter
De tentoonstelling Jodenvervolging 1940-1945 is
speciaal voor het onderwijs ingericht. Met het oog op de doelgroep
zijn er behalve aanduidingen van een enkel citaat geen teksten.
Uitgebreide achtergrondinformatie en beschrijvingen van het
tentoongestelde materiaal zijn te verkrijgen in een aparte
tentoonstellingsbrochure. Deze is ook tijdens een bezoek aan de
tentoonstelling te raadplegen.
Daarnaast draagt de vormgeving bij aan informatieoverdracht. De
tentoonstelling is door een hoge muur in twee ruimten
verdeeld. De muur vormt letterlijk de scheidslijn tussen
vervolging en verzet als onderwerpen van de tentoonstelling, maar
staat tegelijkertijd ook symbool voor het dilemma van de vervolgden
om al dan niet in verzet te komen. De tentoonstelling is vooral
bedoeld om jeugd te laten kennis maken met het verleden. Tijdens de
educatieve programma's maken leerlingen van het basisonderwijs en
het voortgezet onderwijs uitgebreid kennis met de tentoonstelling.
De actuele relevantie van de gebeurtenissen in 1940-1945 komen ook
in de educatieve programma's aan bod.
Film: Enkele reis. Zestien maanden deportatie uit de
Hollandsche Schouwburg
In de Hollandsche Schouwburg wordt continu de film Enkele reis. Zestien maanden deportatie uit de Hollandsche Schouwburg getoond. Deze film beschrijft de periode van 20 juli 1942 tot 19 november 1943 toen de Hollandsche Schouwburg als verzamel- en deportatieplaats voor joden functioneerde. Dit is de eerste productie waarbij, naast foto's, dagboeken, documenten en filmbeelden, nadrukkelijk ook ooggetuigen aan het woord zijn. De recent ontsloten 2000 Getuigen Vertellen, onderdeel van het Shoah Visual History Archive, bleek een rijke collectie van herinneringen over deze zestien maanden. Deze collectie kwam tot stand met dank aan Steven Spielberg. De beelden worden begeleid door muziek van joodse componisten, waarvan een aantal ook via de Hollandsche Schouwburg werden gedeporteerd.
