My Ghetto  2 juli t/m 21 november 2010

Door Itay Ziv

'I was looking for signs, but it was nothing, there was nothing.'                             

Tijdens zijn opleiding aan de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam begon de Israëlische kunstenaar Itay Ziv (1976) aan zijn project My Ghetto. Ziv groeide op in Israël, als kind van een Pools-joodse vader. In de Israëlische maatschappij staan beelden van Poolse getto's symbool voor de jodenvervolging in Europa. Tijdens het nazibewind werden in Midden- en Oost-Europa joden gedwongen in getto's te wonen. De meeste nazi-getto's waren met muren en prikkeldraad van de buitenwereld afgescheiden. De bewoners leefden daar vaak onder zeer mensonterende omstandigheden: velen kwamen om. Vanuit de getto's werden de inwoners gedeporteerd. My Ghetto moest een persoonlijk statement worden over de manier waarop een Israëli met de herinnering van de Sjoa omgaat.

Ziv creëerde een denkbeeldig getto, waarin hij beelden van zijn buurt, zijn studio en van enkele vrienden liet figureren. Tegelijkertijd besloot hij naar Polen te reizen om daar te gaan kijken op de plaats waar een getto was; hij wilde weten hoe het zou voelen om op zo'n historische plaats te zijn. Na zijn bezoek realiseerde Ziv zich dat geen enkele foto recht kon doen aan dat wat zich in een getto in de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld. Vanaf dat moment besloot hij zichzelf te filmen op plekken, die hij als 'veilig' kwalificeerde: in hotels, in zijn kamer en in zijn studio, waar hij zijn ervaringen in zijn eigen denkbeeldige getto met de toeschouwer deelt.

In een vijftien minuten durende monoloog doet Ziv gedetailleerd verslag van een bezoek aan een anonieme Europese bestemming. De kunstenaar, of eigenlijk acht 'karakters', getuigen over kale muren, grote afgesloten gebouwen, hakenkruizen en over de grijze vijandige atmosfeer. Door de fragmentarische verwerking van de beelden en de emotionele en beklemmende manier van vertellen, lijkt het alsof Ziv spreekt over gebeurtenissen waarvan hij net zelf getuige is geweest. Hij appelleert daarbij aan bekende beelden van de Sjoa. Echter, het getto van Ziv is zijn fictieve realiteit, het is een willekeurige plek. In het tweede deel - met op de achtergrond een bluesachtig deuntje - vertaalt de kunstenaar het in het Hebreeuws gezongen lied My Ghetto van de Israëlische toneelschrijver Hanoch Levin: Bitter ghetto, sweet ghetto, hated ghetto, beloved ghetto. My Ghetto roept vragen op over de relatie tussen beeld, geschiedenis en herinnering, over identiteit en persoonlijke ervaring en over de verankering van de Sjoa in het gemeenschappelijk Israëlisch geheugen.

Itay Ziv maakt deel uit van een generatie kunstenaars die op confronterende, associatieve en hedendaagse wijze met de Sjoa omgaat: die de Sjoa niet beschouwt als een gebeurtenis die tot het verleden behoort, maar als een collectief trauma van vandaag. Hun werk tracht doelbewust de kijker te stimuleren tot een emotionele reactie.

Lees hier het artikel over My ghetto in het Nieuw Israëlitisch Weekblad.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl