Oorlogsdagboek onderzocht en uitgegeven  13 november 2009

klaartjeZoals men weleens onwillekeurig een stukje papier versnippert,
zo werden harten en zielen verscheurd en uit elkaar gerukt.


In de Hollandsche Schouwburg vond op 22 november de presentatie plaats van het oorlogsdagboek Alles ging aan flarden. In het dagboek beschrijft (de tot voor kort onbekende auteur) Klaartje de Zwarte-Walvisch haar rampzalige ervaringen op weg naar de vernietiging.

Na haar arrestatie in 1943 wordt Klaartje enige tijd vastgehouden in de Hollandsche Schouwburg. Elke dag noteert ze de taferelen van wanhoop op deze verzamelplaats voor joden. Daarna verblijft ze drie maanden in kamp Vught. Ze schrijft er vrijwel elke dag, over de dwangarbeid, de wreedheid van de bewakers en het gruwelijke kindertransport, waarvan ze begin juni 1943 ooggetuige is. In vernietigingskamp Sobibor eindigt haar leven.

Haar dagboek is in feite een lange aanklacht tegen haar vervolgers, geschreven in een directe, rauwe stijl in de eerste helft van 1943. Enige jaren terug is het geschonken aan het Joods Historisch Museum. Dankzij uitvoerig onderzoek in het kader van de tv-serie De Oorlog (NPS) is de identiteit van de schrijfster nu achterhaald.


omslag klaartjeOnthulling

Op zondag 22 november werd om 20.15 uur op Nederland 2 deel 5 van de NPS-serie De Oorlog uitgezonden, met als titel Hoe de Joden uit Nederland verdwenen. In deze aflevering werd de identiteit van de schrijfster van het dagboek onthuld.

Het dagboek is verkrijgbaar in de Museumshop, de Hollandsche Schouwburg en de reguliere boekhandel. 

Alles ging aan flarden
Amsterdam, Uitgeverij Balans
256 pagina's, ISBN 978-94-600-3218-9
Prijs: € 17,95

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl