Zoals men weleens onwillekeurig een stukje
papier versnippert,
zo werden harten en zielen verscheurd en uit elkaar
gerukt.
In de Hollandsche Schouwburg vond op 22 november
de presentatie plaats van het oorlogsdagboek Alles ging aan
flarden. In het dagboek beschrijft (de tot voor kort onbekende
auteur) Klaartje de Zwarte-Walvisch haar rampzalige ervaringen op
weg naar de vernietiging.
Na haar arrestatie in 1943 wordt Klaartje enige tijd vastgehouden
in de Hollandsche Schouwburg. Elke dag noteert ze de taferelen van
wanhoop op deze verzamelplaats voor joden. Daarna verblijft ze drie
maanden in kamp Vught. Ze schrijft er vrijwel elke dag,
over de dwangarbeid, de wreedheid van de bewakers en het gruwelijke
kindertransport, waarvan ze begin juni 1943 ooggetuige is. In
vernietigingskamp Sobibor eindigt haar leven.
Haar dagboek is in feite een lange aanklacht tegen haar vervolgers,
geschreven in een directe, rauwe stijl in de eerste helft van 1943.
Enige jaren terug is het geschonken aan het Joods Historisch
Museum. Dankzij uitvoerig onderzoek in het kader van de tv-serie De Oorlog
(NPS) is de identiteit van de schrijfster nu achterhaald.
Onthulling
Op zondag 22 november werd om 20.15 uur op Nederland 2 deel 5 van
de NPS-serie De Oorlog uitgezonden, met als titel Hoe de Joden uit Nederland verdwenen. In
deze aflevering werd de identiteit van de schrijfster van het
dagboek onthuld.
Het dagboek is verkrijgbaar in de Museumshop, de Hollandsche
Schouwburg en de reguliere boekhandel.
Alles ging aan flarden
Amsterdam, Uitgeverij Balans
256 pagina's, ISBN 978-94-600-3218-9
Prijs: € 17,95