Op dinsdag 23 oktober 2007 wordt het Digitaal
Monument voor de Joodse Gemeenschap in Nederland
officieel overgedragen aan het Joods Historisch Museum. Het
Digitaal Monument is te vinden op www.joodsmonument.nl
, ter nagedachtenis aan de joodse slachtoffers van de Tweede
Wereldoorlog. Alle personen die in Nederland als jood zijn vervolgd
en de bezettingstijd niet overleefden, hebben hierop een eigen
persoonspagina.
Het digitale karakter van het Monument geeft de mogelijkheid om
aanvullingen en verbeteringen in te zenden. Bezoekers van de
website maken nog dagelijks gebruik van deze mogelijkheid. Zo heeft
het Digitaal Monument zich ontwikkeld tot een interactief en niet
meer weg te denken deel van de herinneringscultuur van de Sjoa in
Nederland. Het Monument is dus niet af en zal over de jaren verder
aangevuld worden met herinneringen, karakterschetsen, foto's en
verwijzingen naar archieven, websites en literatuur. Op deze manier
groeit het Digitaal Monument uit tot een uniek overzicht van het
joodse leven in Nederland rond 1940.
Het Digitaal Monument sluit uitstekend aan bij de missie, de
collecties en de activiteiten van het Joods Historisch Museum en de
Hollandsche Schouwburg. Bovendien kan het Digitaal Monument verder
verbeterd en uitgebouwd worden met de foto- en documentencollectie
van het museum. De persoonspagina's op de website bevatten
basisgegevens met naam, plaats, geboorte- en sterftedatum. Voor
zover bekend is daarbij het gezinsverband gereconstrueerd en worden
beroep en laatste woonadres vermeld. Geen van de personen die op
het Monument staan hebben de oorlog overleefd. Toch is het niet
alleen een treurig Monument. Foto's en biografieën geven een
veelkleurig tijdsbeeld van de toenmalige joodse gemeenschap.
Bijzonder is dat op het Monument alle lagen van de bevolking zijn
vertegenwoordigd, zowel prominenten als het proletariaat. Van
Amsterdamse personen die weinig bezittingen hebben nagelaten, zoals
marktlieden, zijn bijvoorbeeld marktkaarten met pasfoto op de
website geplaatst. Een andere bijzonderheid van het Monument is dat
alle joodse bewoners van een straat of gemeente naast elkaar staan
vermeld.
Het initiatief tot de oprichting van het Digitaal Monument werd in
2001 genomen door de Groningse emeritus hoogleraar Isaac (Ies)
Lipschits. Vervolgens werd door het Internationaal Instituut voor
Sociale Geschiedenis in Amsterdam en Mediamatic een website
ontwikkeld waarin twee doelstellingen worden verwezenlijkt. Ten
eerste wordt naar joods gebruik de herinnering levend gehouden aan
alle personen die zijn omgekomen, want iemand 'leeft voort' zolang
herinneringen aan hem of haar worden bewaard. Ten tweede stelt het
Monument nabestaanden en overige belangstellenden in staat om meer
te weten te komen over de slachtoffers van de Sjoa. Het Digitaal
Monument ging in april 2005 online. Hierna brak een stroom van
reacties los, die tot op heden voortduurt. De redactie, die
momenteel uit drie personen bestaat, controleert de informatie op
historische juistheid en verwerkt de toegestuurde gegevens,
herinneringen en foto's op de website.