Het JHM heeft een zelfportret van Baruch Lopes de
Leao Laguna aangekocht, met financiële steun van het Johanna
Rebecca Wolff Fonds. Dit geschilderde zelfportret is een
mooie aanvulling op de vijftien werken die het museum al bezat van
deze kunstenaar. Het biedt de mogelijkheid het leven en
werk van deze belangrijke vooroorlogse, joodse kunstenaar nog beter
in beeld te brengen.
Het leven van Baruch Laguna (1864-1943) begon net zo tragisch
als het eindigde. Al op tienjarige leeftijd verloor hij beide
ouders en werd hij opgenomen in het Portugees-Israelietisch
Weeshuis. Na de lagere school bezocht hij de kunstnijverheidschool
Quellinus, waar hij zich voorbereidde op het toelatingsexamen van
de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. Tussen zijn zestiende
en twintigste jaar werkte hij in de Amsterdamse jodenbuurt,
onder andere in het atelier van Meijer de Haan. Hij tekende en
schilderde talloze kleurrijke straattaferelen en markante types en
leverde illustraties aan Elseviers Maandschrift.
In 1885 werd hij lid van de kunstenaarsvereniging Arti et
Amicitiae, waar hij in datzelfde jaar voor het eerst exposeerde. In
zijn eigen atelier aan de Plantage Franselaan schilderde hij vele
portretten voor belangrijke opdrachtgevers zoals Dr. S.J.
Philips (voorzitter van het Nederlands-Israëlietisch Armbestuur),
A.J. Lioni (regent van het Nederlands-Israëlietisch
Jongensweeshuis), opperrabbijn A. van Loen en acteur Louis de
Vries.
Laguna trouwde met Rose Asscher. Het echtpaar verhuisde
rond 1889 naar het Gooi vanwege haar gezondheid. Hier legde de
kunstenaar zich toe op het schilderen van binnenhuizen en
bloemen.
Tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting woonde Laguna in
Laren. In deze periode heeft hij dit
zelfportret waarschijnlijk gemaakt. De ouders van degene die
het schilderij aan het JHM heeft aangeboden, hielpen
Laguna in deze donkere jaren, voor zover dat in hun
mogelijkheid lag. Als blijk van dank gaf de kunstenaar het
zelfportret en nog een aantal andere werken aan de
familie. Het hoofd van het gezin heeft uiteindelijk zijn
verzetswerk en steun aan joden met de dood moeten bekopen en is in
1944 in Vught gefusilleerd. Baruch Lopes de Leao Laguna werd op 19
november 1943 omgebracht in Auschwitz.