In 2008 vindt in Nederland een nieuw
publieksjaar op het gebied van cultureel erfgoed plaats: het Jaar
van het Religieus Erfgoed. Het doel is om de belangstelling
voor en kennis van het religieus erfgoed in Nederland te vergroten
en om een duurzame toekomst voor het religieus erfgoed te
bevorderen.
Het Jaar biedt een gevarieerd en aantrekkelijk activiteitenprogramma, gericht op een breed publiek. Dit programma wordt begin december a.s. gepresenteerd, ook op de website van Jaar van het Religieus Erfgoed. Het Joods Historisch Museum is een van de deelnemende organisaties.
Nederland is ongekend rijk aan religieus erfgoed. Aan de
verscheidenheid van kerken, synagogen, kloosters, kapellen,
abdijen, moskeeën, begraafplaatsen en devotiekapellen kan geen
enkel ander West-Europees land tippen. Religie als levenshouding
verliest in onze maatschappij echter terrein en de hieruit
voortkomende ontkerkelijking maakt dat het religieus erfgoed onder
zware druk staat. Religieuze gemeenschappen hebben grote moeite om
de kosten die hun historische gebouwen en kunstcollecties met zich
meebrengen te dragen. Steeds meer kerken en kloosters sluiten hun
deuren. Waar het monumenten betreft, wordt vaak in een moeizaam
proces nog een nieuwe bestemming gezocht. Bij nietbeschermde
gebouwen is de kans op sloop reëel, zeker in stads- en dorpskernen
waar de economische druk groot is.
Anderzijds groeit in toenemende mate bij jong en oud de publieke
belangstelling voor onze geschiedenis en onze cultuur. Kerken,
kloosters, pastorieën en abdijen worden gewaardeerd als essentiële
beeldbepalers van een stad of dorp en als uitdragers van een lokale
identiteit. Begraafplaatsen en kloostertuinen vormen monumentale
oases van rust temidden van de dagelijkse hectiek. De komst van
nieuwe Nederlanders met andere levensovertuigingen brengt nieuwe
invloeden in religieus bouwen met zich mee, die uitnodigen tot
reflectie en dialoog. Kerkmeubilair, boeken, gewaden, kerkorgels,
klokken, beeldhouwwerken en schilderingen behoren tot onze
nationale schatkamer van geschiedenis en kunst.